คุยกับ อามิต กอช ผู้อำนวยนวยการประจำภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก แห่ง R3

R3 คือ บริษัทผู้นำด้านเทคโนโลยี Blockchain (Enterprise software firm) ซึ่งปัจจุบัน R3 ให้บริการลูกค้ามากกว่า 200 รายจากทั่วโลก  โดยมีผู้ใช้บริการในไทย เช่น ธนาคารแห่งประเทศไทย และ ธนาคารพาณิชย์อีก 8 แห่ง ได้แก่ กรุงเทพ, กรุงไทย, กรุงศรีอยุธยา, กสิกรไทย, ไทยพาณิชย์, ธนชาต, สแตนดาร์ดชาร์เตอร์ด, ฮ่องกงและเซี่ยงไฮ้แบ้งกิ้ง

สถานการณ์โควิด-19 เผยให้เห็นจุดบอดใด?
ในอุตสาหกรรมสินเชื่อการค้าระหว่างประเทศของภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก

การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ส่งผลให้เกิดข้อจำกัดทางการค้าเพิ่มขึ้นในระดับโลก ทำให้การค้าระหว่างประเทศเกิดการชะลอตัว และเปิดเผยให้เห็นถึงจุดบกพร่องในอุตสาหกรรมสินเชื่อการค้าระหว่างประเทศทั่วโลก

ในช่วงก่อนสถานการณ์โควิด-19 นั้น อุตสาหกรรมการค้า แม้ในระดับธุรกิจที่เรียบง่ายที่สุด ก็ยังมีความซับซ้อนที่น่าหงุดหงิด ทั้งยังมีความยุ่งยากเนื่องจากมีผู้ประกอบการจำนวนมากเข้ามาเกี่ยวข้อง (นับตั้งแต่ผู้ซื้อไปจนถึงผู้ขาย ซึ่งต้องมีตัวกลางหลายฝ่าย เจ้าหน้าที่ศุลกากร บุคลากรด้านการขนส่งและการลำเลียงสินค้า ฯลฯ)

รวมถึงวิธีการอันล้าสมัยของการยื่นเอกสารกระดาษ แม้ว่าเทคโนโลยีสมัยใหม่ อาทิ บล็อกเชน สามารถนำเสนอธุรกิจด้วยวิธีการที่หลากหลายเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพให้ธุรกิจการค้าและขั้นตอนที่เกี่ยวข้อง ทั้งยังช่วยเพิ่มศักยภาพและลดข้อผิดพลาด แต่กลับได้รับการสนับสนุนให้เกิดการใช้นวัตกรรมเหล่านี้อย่างจำกัดในลักษณะของแผนงาน “ทดสอบและเรียนรู้” เท่านั้น ซึ่งมักมีต้นทุนที่สูงเกินไปในการศึกษาความเป็นไปได้เมื่อใช้งานจริง

สถานการณ์โควิด-19 ได้กระตุ้นให้เกิดการใช้เทคโนโลยีเหล่านี้ โดยแสดงให้เห็นว่าบริษัทต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการค้าระหว่างประเทศต่างต้องการการมองเห็นข้อมูล และความยืดหยุ่นที่มากขึ้นเมื่อต้องรับมือกับปัญหาเรื่องเงินทุนหมุนเวียน กระแสเงินสด และความคล่องตัวของห่วงโซ่อุปทาน

ตัวอย่างหนึ่งของเรื่องนี้คือ ตราสารเครดิต (Letters-of-Credit : LoCs) ซึ่งเป็นส่วนสำคัญอย่างยิ่ง ในขั้นตอนสินเชื่อการค้าต่างประเทศ โดยถูกยกระดับประสิทธิภาพอย่างมีนัยสำคัญจากการใช้เทคโนโลยีบล็อกเชน ตราสารเครดิตเป็นเอกสารที่ออกโดยธนาคารของผู้นำเข้าให้แก่ธนาคารของผู้ส่งออก เพื่อเป็นหลักประกันการชำระเงินแก่ผู้ส่งออกภายใต้เงื่อนไขเฉพาะการณ์ ขั้นตอนนี้ซึ่งแต่เดิมต้องใช้เวลาหลายวันจึงจะเสร็จสมบูรณ์ ก็สามารถย่นระยะเวลาเหลือเพียงไม่กี่ชั่วโมงด้วยเทคโนโลยีบล็อกเชน

ข่าวดีของอุตสาหกรรมนี้ก็คือ เทคโนโลยีอย่างบล็อกเชนสามารถหามาใช้งานได้ง่าย และได้มอบผลลัพธ์ที่ชัดเจนอย่างเป็นรูปธรรมให้แก่ผู้นำธุรกิจหลายรายในธุรกิจสินเชื่อการค้าต่างประเทศมาแล้ว ความสามารถในการเปลี่ยนขั้นตอนการทำงานของธุรกิจสินเชื่อการค้าต่างประเทศให้เป็นระบบดิจิทัลผ่านบล็อกเชนสามารถดึงดูดความสนใจของธนาคารหลายแห่ง

อาทิ DBS Bank ซึ่งได้ประกาศเมื่อเร็วๆ นี้ถึงการเข้าร่วมในเครือข่าย Contour ซึ่งเป็นแพล็ตฟอร์มแบบเปิดที่ถูกใช้โดยธนาคารชั้นนำในอุตสาหกรรมสินเชื่อการค้าต่างประเทศหลายแห่ง อาทิ HSBC, BNP Paribas, ING และ Standard Chartered โดยสร้างขึ้นบน Corda ซึ่งเป็นแพล็ตฟอร์มระบบบล็อกเชนแบบเปิดของบริษัท R3

การแพร่ระบาดครั้งนี้เผยให้เห็นว่าการแปรรูปองค์กรไปสู่ระบบดิจิทัลด้วยบล็อกเชนไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพียงเพื่อลดต้นทุนหรือเพิ่มความสะดวกสบายเท่านั้น หากยังหมายถึงความต่อเนื่องในการดำเนินธุรกิจและประสิทธิภาพในการรักษาระดับการทำงานทางไกลที่ครอบคลุมทั่วโลกอีกด้วย

“วิถีใหม่” สำหรับธุรกิจการค้าทั่วโลกจะมีรูปแบบอย่างไร?

การแพร่ระบาดส่งผลกระทบอย่างมหาศาลต่อธุรกิจการค้าทั่วโลกและจะรื้อโครงสร้างของอุตสาหกรรมใหม่ไปอย่างถาวร รวมถึงเปลี่ยนแปลงแนวทางการทำธุรกรรมข้ามพรหมแดนของบริษัทต่าง ๆ อีกด้วย แม้ว่าองค์การการค้าโลกได้คาดการณ์

เมื่อเร็วๆ นี้ ถึงความซบเซาของธุรกิจการค้าทั่วโลกซึ่งเป็นผลมาจากสถานการณ์โควิด-19 หากวิกฤตโลกครั้งนี้จะสร้างโอกาสใหม่เพื่อการเปลี่ยนแปลงเชิงบวก การคิดค้นนวัตกรรม และยุคใหม่แห่งความรุ่งเรืองที่อุตสาหกรรมนี้จะกลับมาแข็งแกร่งยิ่งขึ้นกว่าเดิม

ธุรกิจการค้าทั่วโลกต้องค้นหา “วิถีใหม่” และกำหนดแนวทางอื่นๆ เพื่อเพิ่มผลกำไรและประสิทธิภาพการดำเนินงาน การเปลี่ยนแปลงอย่างฉับพลันของห่วงโซ่อุปทานกำลังกระตุ้นให้องค์กรต่าง ๆ หันมาให้ความสำคัญกับโซลูชั่นเพื่อการติดตามสถานะงาน ในขณะที่ธนาคารต่างๆ ซึ่งคอยสนับสนุนสินเชื่อการค้าต่างประเทศกำลังพยายามเร่งนำการสร้างข้อตกลงทางการค้าบนระบบดิจิทัลมาใช้งาน

“วิถีใหม่” ของธุรกิจการค้าทั่วโลกจะสนับสนุนองค์กรต่างๆ ที่หันมาใช้โซลูชั่นระบบดิจิทัลรูปแบบใหม่ ซึ่งในความเป็นจริงนั้น งานศึกษาเมื่อเร็วๆ นี้ของ McKinsey บริษัทที่ปรึกษาด้านธุรกิจชื่อดัง แสดงให้เห็นว่า ผู้ประกอบการธุรกิจชั้นนำมีแนวโน้มสูงที่จะสร้างข้อเสนอธุรกิจผ่านระบบดิจิทัลทั้งหมด

ดังเช่น ที่แพล็ตฟอร์มดิจิทัลได้พลิกโฉมห่วงโซ่อุปทานมาแล้วในอดีต วิกฤตโควิด-19 ก็จะนำก่อให้เกิดวิวัฒนาการแบบเดียวกัน และเปลี่ยนแปลงวิธีการทำงานขององค์กรต่างๆ กับซัพพลายเออร์ข้ามพรหมแดนระหว่างประเทศ

ในระยะกลาง “วิถีใหม่” จะเน้นหนักไปที่การแทนที่บริการรูปธรรมแบบดั้งเดิม ไปเป็นบริการบนแพล็ตฟอร์มเสมือนจริง ยกตัวอย่างเช่น ธนาคารชั้นนำอย่าง DBS ได้ประกาศเปลี่ยนขั้นตอนการออกตราสารเครดิตซึ่งแต่เดิมใช้เอกสารกระดาษไปเป็นระบบดิจิทัลโดยในระยะยาว

McKinsey ได้เสนอแนะว่า บริการรูปแบบใหม่นี้จะส่งผลให้เกิดพันธมิตรรูปแบบใหม่หรือความจำเป็นในการเข้าถึงแพล็ตฟอร์มรูปแบบใหม่และตลาดดิจิทัลแห่งใหม่ที่บริษัทยังไม่เคยค้นพบ และเป็นไปได้ว่าจะก่อเกิดการเปลี่ยนแปลงภูมิทัศน์ทางธุรกิจในอุตสากรรมการค้าทั่วโลก 

เมื่ออุตสากรรมการค้าโลกกำลังอยู่ในช่วงวิกฤติแห่งการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ บล็อกเชนจะมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในฐานะเทคโนโลยีพื้นฐานที่สนับสนุนการเปลี่ยนผ่านและการแปรรูปองค์กรไปสู่ระบบดิจิทัล โดยจะช่วยให้สามารถทำธุรกรรมทั่วโลกได้อย่างง่ายดาย

มอบความโปร่งใสให้กับผู้ถือประโยชน์ทุกฝ่าย และมอบโซลูชั่นเพื่อประสานความร่วมมือระหว่างกัน องค์กรต่างๆ ที่ใช้บล็อกเชนและโซลูชั่นระบบดิจิทัลอื่นๆ จะสามารถเติบโตต่อไปได้ ท่ามกลางสถานการณ์การแพร่ระบาดในปัจจุบันและในอุตสาหกรรมแห่งอนาคตนับจากนี้