สามารถรับรู้ได้ถึงAutomatic Thoughts ตามวิธีที่ผู้เชี่ยวชาญทางจิตวิทยาแนะนำได้ดังนี้
1. สังเกตอารมณ์ของตัวเองในสถานการณ์ต่างๆ
ผู้เชี่ยวชาญทางจิตวิทยาจึงแนะนำว่า ให้คอยสังเกตอารมณ์ที่เกิดขึ้นในสถานการณ์ต่างๆ เช่น คอยสังเกตว่าเราจะอารมณ์ดีเพราะอะไร เราดีใจในสถานการณ์ไหน หรือมีเหตุการณ์อะไรที่มากระตุ้นความเศร้า หรือความโกรธของเรา
2. สังเกตความคิดของตัวเองในสถานการณ์ต่างๆ
เมื่อเราจับอารมณ์ที่เราสังเกตได้จากข้อที่ 1 ได้แล้ว ว่าเรามีความโกรธ มีความรู้สึกเศร้า หรือมีอารมณ์ทางลบเกิดขึ้นนั้น ข้อนี้ให้เรา “จับความคิด” ว่าเรามีความคิดแบบไหน
เช่น บางคนจะโกรธมากกับข่าวความรุนแรงในครอบครัว เพราะคุณเกิด Automatic Thoughts ทันทีว่าคนที่ทำแบบนั้นเป็นคนไม่ดี เป็นต้น ทีนี้มาลองสังเกตตัวเองดูว่า ตอนที่เรามีอารมณ์ทางลบ เรามี Automatic Thoughts แบบไหนกัน
3. หา Automatic Thoughts เพื่อแก้ปัญหาให้ตรงจุด
ทีนี้เราจะแก้ปัญหา การเกิดอารมณ์ทางลบอย่างถาวร ด้วยการหา Automatic Thoughts ที่ทำให้เราเกิดอารมณ์อย่างรุนแรง ซึ่งเมื่อเราสามารถรู้ทัน Automatic Thought ได้ เราจะสามารถแก้ปัญหาได้ถูกจุด และมีสติในการแสดงออกได้อย่างเหมาะสม
เช่น ความคิดที่ว่า “ชายเป็นใหญ่” ทำให้ผู้หญิงบางคนมีอคติต่อเพศตรงข้าม ซึ่งนี่ตือ Automatic Thought จากนั้นเราก็จะตามไปแก้ปม คือ พิสูจน์ให้เห็นชัดๆ ว่า ผู้ชายทุกคนเอาเปรียบผู้หญิงจริงหรือไม่ และเมื่อเราทราบข้อเท็จจริง เราก็จะแสดงออกมาในทางที่เหมาะสม
4. ตรวจสอบ Automatic Thoughts กับเหตุผล ความเป็นจริง
เมื่อเรารู้ทันแล้วว่า Automatic Thoughts ที่ทำให้เราเกิดอารมณ์ทางลบคืออะไร เราก็มาตรวจสอบกันว่า Automatic Thoughts ของเราตรงกับความเป็นจริงหรือเปล่า มีเหตุมีผลพอหรือไม่
เช่น ในตัวอย่างเดิม ที่เราโกรธ เพราะเจอข่าวความรุนแรงในครอบครัว และเกิด Automatic Thoughts คนที่ทำแบบั้นเป็นคนไม่ดี ซึ่งในความเป็นจริง คนที่ทำร้ายอาจเคยเป็นเหยื่อมาก่อน จึงตอบโต้อย่างรุนแรงก็เป็นไปได้
ฉะนั้น ก่อนที่เราจะตัดสินใครตาม Automatic Thoughts ที่เกิดขึ้น ต้องตรวจสอบข้อเท็จจริงเสียก่อน ก่อนที่จะแสดงความคิดเห็นตาม Automatic Thoughts นั้น
รู้ทันความคิดตัวเองก็ประสบความสำเร็จไปครึ่งทาง
